«Txoko»an jokatuz

Aurrekoan Legazpiko pilotalekuan frontenisean aritu ginen semea eta biok, herriko dozena erdi bat mutikorekin. Txokoan (Legazpin egiten den Goierriko euskaran, [txo‑kón]) jokatu genuen, hau da, guztiok jokatzen hasi eta, tanto bakoitzean, tanto hori galtzen zuena kanporatu.

Azkenean, jokalari bakarra geratzen zenean, hura zen garaile, eta txoko zuen, hau da, gero tantoa galtzen bazuen, jokalari hori ez zen kanporatuko, baina irabazitako txoko hori galduko zuen. Partida bukatutakoan, hurrena hasteko, «barruan!» ([báaaa‑rrun!]) oihu egiten genien lehenago kanporatutakoei, kontsola batekin bat jolasean eta besteak begira izaten baitziren bitarte horretan. Etorri, eta «nork du txoko?» ([zé‑ñek dau‑ké txó‑ko?]) galdetzen ziguten. Gehienetan nik izaten nuen, jakina, hamar‑hamabi urteko umeek berrogei urte paseak dituen gizaseme baten kontra ezer gutxi egin baitezakete.

Tanto bat bukatzean, adi ibili behar izaten nuen, sakatzaileak «txoko!» oihu eginez gero nire lana baitzen errestatzea. Hala ere, nahiz eta batere beharrik ez zuen, sakea samurra baldin bazetorren askotan beste mutikoren bat sartzen zen, airez, errestatzera. Eta beste zenbaitetan, beste edonoren izena oihukatzen zuen sakatzaileak, eta haren lana zen errestatzea. Orduan ere, nahi izanez gero, beste edonork erresta zezakeen: kontua zen, inork errestatzen ez bazuen, sakatzaileak izendatutakoak galduko zuela tantoa.

Txokoak pilatu egin daitezke, bai eta eman ere. Horregatik, tarteka, «zenbat txoko dituzu?» ([zén‑bat txó‑ko dàuz‑ke‑zú?] galdetzen zidaten. «Bat ere ez» ([bat‑éz]) erantzuten nien, partida bakoitzean eskatzen zidan lehenengo kanporatuari ematen bainion txokoa, jokatzen jarrai zezan.

Kiroletan aritzea gogoko dut, eta aritzen naizen aldiro lehiakorra naiz, lehiakorregia beharbada: irabaztea baino gehiago, dudan guztia ematea da nire jomuga nagusia. Egun hartan, ordea, dezakedan laurdenik ere ez nuen eman: pilota aurrean uzten nien, haiek joka zezaten. Beraz, alde horretatik, ezer askorik ez nuen irabazi. Hala ere, haiek pozik, ohi ez bezala heldu baten aurka jokatu zutelako (denek niri egin nahi tantoa); eta ni are pozikago, haien bizitasuna, miresmena eta euskara aberatsa gozatu nituelako.

Haietako bat aipatzekotan, Bixal (ez dakit nola idazten den) aipatuko dut, nepaldar izen eta aurpegiera ederrekiko euskaldun petoa: teknika bikaina, sasoi ona, baina tantoa bukatzeko presa handiegia. Ikasiko du, ikasi nahi badu.

Euripean dantzan

Bizia ez da ekaitza igaro zain egotea;
bizia, euripean dantza egiten ikastea da.

La vida no es esperar a que la tormenta pase,
es aprender a bailar bajo la lluvia.


Anonimoa
Euskaratzailea: Xabier Armendaritz
Argazkiaren egilea: Xabier Armendaritz

90/10 printzipioa

Bizitzaren % 10, gertatzen zaizunak eratzen du.
Bizitzaren % 90, zeuk emandako erantzunak erabakitzen du.

El 10 % de la vida está constituido por lo que te pasa;
el 90 % restante, lo decide la forma en que reacciones.

10 % of life is made up of what happens to you.
90 % of life is decided by how you react.


Steven Covey
Euskaratzailea: Xabier Armendaritz
Traductor al castellano: Xabier Armendaritz
Argazkiaren egilea: Xabier Armendaritz

Testuaren baratzea

Idazle ona, txarra kentzen dakiena da. Baratzea bezala, testua jorratu egin behar da.

El buen escritor es aquel que sabe eliminar lo malo; al igual que una huerta, el texto debe ser escardado.


Egilea: Koldo Izagirre
Erdaratzailea // Traductor al castellano: Xabier Armendaritz
Aipu honen iturria: «Idaztea bigarren mailako bihurtu da prentsan» artikulua. Argia, 2169. zenbakia (2009-01-20).

Bizitzako jakituria

«Norberak berez duen hori, bakardadean lagun duen hori, inork eman edo ken ez diezaiokeen hori, jakina, askoz funtsezkoagoa du dituen jabetza guztiak baino, edo are gizaki horrek besteren begietan duen izaera baino. //

Lo que uno tiene por sí mismo, lo que le acompaña en la soledad sin que nadie se lo pueda dar o quitar, esto es mucho más importante que todo lo que posee o lo que es a los ojos de otros. //

What a man is in himself, what accompanies him when he is alone, what no one can give or take away, is obviously more essential to him than everything he has in the way of possessions, or even what he may be in the eyes of the world. //

Denn was einer für sich selbst ist, was ihn in die Einsamkeit begleitet und was keiner ihm geben oder nehmen kann, ist offenbar für ihn wesentlicher als alles, was er besitzen oder auch was er in den Augen anderer sein mag.»


Arthur SCHOPENHAUER: Bizitzako jakituria // El arte de ser feliz // The Wisdom of Life // Aphorismen
Euskaratzailea: Xabier Armendaritz
Argazkiaren egilea: Xabier Armendaritz
Liburua, ingelesez: hemen
Liburua, alemanez (hizkuntza originala): hemen

Egunik hoberena

Urtean bi egun baizik ez dira, ezertxo ere egiteko aukera ematen ez digutenak: batak «atzo» du izena; besteak, «bihar». Hortaz, gaur dugu egunik egokiena maitatzeko, sinesteko, egiteko, eta —batez ere— bizitzeko.

Solo existen dos días en el año en los que nada puede ser hecho: uno se llama «ayer« y el otro, «mañana». Por lo tanto, hoy es el día ideal para amar, creer, hacer y —principalmente— vivir.

There are only two days in the year that nothing can be done: one is called “yesterday” and the other is called “tomorrow”, so today is the right day to love, believe, do, and — most important of all — live.


Testuaren egilea: Dalai Lama
Euskaratzailea: Xabier Armendaritz
Argazkiaren egilea: Xabier Armendaritz

Einstein eta aldaketa

Aipu eder bat irakurri dut, krisien eraginen zain ezer egin gabe ez egoteaz. Albert Einsteinena omen da..., baina ez dut iturri fidagarririk aurkitu, oso dudakoa dirudi horrek.

Egilea edonor dela ere, hona ekarriko dut —euskaraz, ingelesez eta gaztelaniaz ekarri ere—, gogoko dudalako:

«Behin eta berriz gauza bera egiten badugu, ezin itxarongo dugu emaitzak aldatzea. //

Insanity: doing the same thing over and over again and expecting different results. //

No pretendamos que las cosas cambien si siempre hacemos lo mismo.»


Egilea: Albert Einstein omen (?)
Euskaratzailea: Xabier Armendaritz